Dolar neden tarihi yükselişte?

Dolar neden tarihi yükselişte?



Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın yıl sonu dolar için tahmin ettiği değer olan 4,10 seviyelerine, şu zamanlar da ulaşmış bulunmaktayız. Peki bunun sebebi nedir? Tek sebepten ziyade yükselişin sebeplerinde birçok etken var. Yakın geçmişe dönersek Amerika'nın Çin'e uygulamış olduğu gümrük vergileri ve Çin'in karşılıklı hamleleri... Bu iki dünya devi ülkelerin yaşadıkları sorun ile globalleşen ticari alışkanlar, ufakta olsa yalpalanmalara sebep oldu. Bunun yanında İngiltere ve Rusya arasında ki ajan krizi ve hemen ardından Amerika'nın Suriye'yi bombalama iddası ile piyasalarda aşırı derecede çalkalanmalar gerçekleşti. Sıcak parayla beslenen ülke olduğumuzdan ötürü bu tür krizler bizim gibi ülkelerde ani ve kötü etkilere neden olmaktadır.Siyasi sorunlar gerçekleştiği zaman para sahipleri kendilerine güvenli liman arar ve paralarını gelişmiş ülkelere aktarır ve dışarıdan gelenler yatırımlar risk altına girer bu olayda ülkemizden dövizin kaçması anlamına gelir ve ani döviz kıtlığından dolayı dolar yükselir. Eğer üretime ve ihracata meyilli bir yapıya sahip olmuş olsaydık şuan ki dolar artışını avantaja çevirip gelirlerimiz daha da artabilirdi fakat katma değer üretiminde zorlandığımız için doların artışı ülkemizi malesef kötü yönde etkilemektedir. Peki bu durum yurtiçi fiyat oranlarını nasıl etkiledi? İhtiyaçlarımızı üretmekten ziyade ithalat üzerinden karşılamaya daha yatkın olduğumuz için, doların artışı yurtdışından aldığımız ürünlerin daha pahalıya gelmesine sebep oldu ve yurtiçi fiyatlarımızda doğrudan etkilendi. Nitekim Amerika savaş gemilerinin Akdeniz taraflarında bulunması bile Çin'den gelen ürünlerin yavaşlamasına ve stokta az kalan ürünlerin fiyatlarında artışa gitmesine sebep oldu. Dışa bağımlı olan ülkeler için olası herhangi bir siyasi sorun tüm sektörü sarsan hareket olur(nitekim Türkiye'yi doğrudan etkileyen Çin-Amerika-Rusya sorunların içindeyse)ve o sebeple benzin fiyatları,mtv,ötv ve diğer artışların temellerinde bu etklenler vardır. Dünya genelinde oluşan gerginliğin bir an önce sona ermesini temenni eder, yakalamış olduğumuz yükselme grafiğini tekrar sürdürmeyi umarım.

Zafer UĞUR